یکشنبه ۲۲ اسفند ۱۳۹۵ - ۰۹:۲۹
کد خبر36940

گفت‌و‌گو با محمد رنجی دبیر علمی کنگره بزرگداشت مولانا صافی تبریزی:
کاش سالی یک کنگره از این دست داشته باشیم

photo_2017-03-08_06-54-10.jpg

شهریارنیوز: محمد رنجی از شاعران خوب تبریز است که در سال‌های گذشته در قالب‌های مختلف شعر درخشش داشته است. سال‌های حضور در محضر استاد شهریار را بهترین خاطره خود می‌داند. از چند ماه گذشته به عنوان دبیر علمی کنگره مولانا کریم آقا صافی برای برگزاری این کنگره زحمت زیادی کشیده است. با او در روزهای منتهی به برگزاری کنگره و بعد از داوری نهایی هم‌کلام شدیم.

 چطور شد که به این کنگره پیوستید؟

دبیری این کنگره‌، تجربه اول من نیست. من در کنگره‌ها و شب‌شعرها و جشنواره‌های متعددی بوده‌ام؛ دبیر اجرایی و داور بوده‌ام. دراین کنگره هم جناب دکتر میلانی ریاست محترم حوزه هنری استان از من خواستند در خدمتشان باشم و در برگزاری این کنگره کمکشان کنم، من هم دعوت ایشان را پذیرفتم.

 

بفرمایید چه مراحلی در دبیرخانه طی شد تا کنگره بزرگداشت صافی  به مرحله فراخوان رسید؟

اولین استارت کنگره مرحوم صافی به این شکل زده شد که در معیت آقایمیلانی و جناب مجتبی زادصادق، نویسنده و پژوهشگر مراثی و نوحه، سفری کردیم به تهران برای دیدار با جناب آقای حاج محمد صافی تبریزی فرزند مرحوم کریم آقا صافی. ساعاتی در خدمتشان بودیم و یک سری صحبت‌هایی در رابطه با کنگره صافی انجام شد و ایشان هم بسیار استقبال کردند و بسیار خوشحال شدند که در تبریز به همت شهرداری محترم تبریز و حوزه هنری استان چنین کنگره‌ای برگزار شود. برای ما هم افتخار بود که در کنگره زنده‌یاد صافی بزرگوار حضور داشته باشیم و تا جایی که از دستمان برمی‌آمد خدمت کنیم. بعد از آن که برگشتیم به تبریز و نشستی با دست‌اندکاران کنگره از جمله دبیر اجرایی،ریاست محترم حوزه و سایر عوامل و که دراین کنگره همکاری دارند،  برگزار کردیم. طی این نشست‌های متعدد و طرح‌هایی که برای برگزاری این کنگره مورد نیاز بود ما با کنکاش و همفکری سایر دوستان به یک سری مطالب رسیدیم که آنها را به منصه ظهور و عمل رساندیم؛ از جمله اینها فراخوان کنگره بود که در این فراخوان، انتخاب یک سری محورهایی بود که در راستای این مقالات و اشعار و مطلع‌هایی از شعر مرحوم کریم‌آقا صافی توسط کارشناسان این کنگره انتخاب شد.

 

دو مطلع فارسی و ترکی از اشعار مرحوم صافی برای فراخوان شعر انتخاب شد، از چگونگی این انتخاب بفرمایید.

 با توجه به اینکه ما قصد داشتیم این کنگره را سراسری برگزار کنیم. صرف مختص به ترک و زبان و منطقه آذربایجان یعنی تبریز، اردبیل، اورمیه و زنجان نباشد در کنار مطلع ترکی مطلع فارسی هم انتخاب شد. از شهرهای مختلف برایمان شعر رسیده که به زبان فارسی نوشته است؛ چون فراخوان سراسری بود ما مجبور بودیم که دو شعر با مطلع  ترکی و نیز به زبان فارسی انتخاب کنیم.

 

گزارشی از هیئت علمی و دبیرخانه کنگره بفرمایید.

قبل از اینکه استارت واقعی با رفتن به تهران زده شود، دبیرخانه ما وجود داشت؛ چون این قصد از مدت‌ها قبلدر شهرداری و حوزه هنری از مدت‌ها قبل این انگیزه وجود داشت که ما می‌خواهیم یک بزرگداشت برای مولانا صافی برگزار کنیم. در اتاق فکری که داشتیم تبادل افکار می‌کردیم. ولی از اول دی‌ماه دبیرخانه ما به طور رسمی فعالیت کرد، فراخوان‌ها داده شد و ارسال فراخوان به آنهایی که نیاز بود که به اطلاعشان برسانیم، چنین کنگره‌ای وجود دارد و درخواست کنیم با ما همکاری کنند و در قالب شعر و مقاله برایمان اثر بفرستند، از اول دی ماه استارت این کار زده شد. فراخوان‌ها ارسال شد و با سازمان‌ها و ادارجات و سازمان‌های تبلیغات اسلامی، حوزه‌های هنری و سایر ادارات که مرتبط با مسائل شعر و ادبیات هستند تماس گرفتیم  و در این مورد با آنها رایزنی کردیم. سپس از طرف دبیرخانه مهلت داده شد که علاقمندان به شرکت در کنگره و ارسال شعر و مقاله، آثار خود را تا تاریخ پنجم اسفند برای ما بفرستند. با توجه به استقبالخوب و این نکته که در مدت کوتاه،آثار خوبی به دبیرخانه رسید و طی صحبت‌هایی که با رییس حوزه هنری استان داشتیم، خواهش کردیم و با پیشنهاد بنده به عنوان دبیر هیئت علمی کنگره اجازه دادند که پنج روز هم مهلت ارسال آثار را تمدید کنیم. در عرض همین پنج روز مقالات و اشعار زیادی رسید. تعداد آثاری که در حیطه شعر به دبیرخانه ما رسید صد و هشتاد و پنج قطعه شعربود که حدود شصت قطعه به فارسی و مابقی بهزبان ترکی آذربایجان بود. به جز یکی دو مورد که خارج از محورهایی بود که ما در فراخوان خواسته بودیم بقیه در راستای فراخوان و با کیفیتی عالی بودند. شعرهای رسیده هم در قالب نوحه و مرثیه بودند و هم شعر آزاد، اما چون ما محور تعیین کرده بودیم و خواسته بودیم در قالب شعری که از صافی داده بودیم ردیف و اوزان شعر رعایت شود و حتی اگر توانستند در محور حضرت فاطمةالزهرا(س) هم بنویسند، خوشبختانه اکثرا همانطور که خوسته شده بود شعرا استقبال کرده بودند. تعداد چهل و پنج مقاله به دبیرخانه ما واصل شده بود که اکثرا صاحبانشان در حد دکترا بودند.

شعرها در دو مرحله داوری شد؛ در دو بخش فارسی و ترکی مجزا. داوری اشعار شامل یک دوره داوری مقدماتی بود که در این مرحله آن شعرهایی که در حول و محور خواسته شده کنگره نبود را تفکیک کردیم و چون خارج از موضوع بودند کنار گذاشتیم. بقیه به مرحله نهایی داوری رفت. شعرهای فارسی هم همین‌طور در دو مرحله مقدماتی و نهایی داوری شد و در نتیجه پس از داوری‌های نهایی، پنج قطغه از این اشعار برگزیده شده و به دوره معرفی مقام اول و دوم و سوم و مقام تقدیری چهارم و پنجم رسید. مقالاترسیدههمچهل‌و‌پنج مورد بود و به همین شکل توسط کارشناسان و داوران مرحله مقدماتی تفکیک شدند و در نهایت هفده مقاله به مرحله نهایی برای داوری رفت که از این هفده مورد پنج مورد به عنوان برگزیده انتخاب شدند که متعاقباً در روز برگزاری کنگره، هم برگزیدگان شعر و هم برگزیدگان مقاله را اعلام خواهیم کرد.

 

 این سؤال را از حضرتعالی نه به عنوان دبیر علمی کنگره،بلکه به عنوان یک شاعر می‌پرسم. شما خودتان شاعر هستید و شاعر اهلبیت هم هستید. تاثیری که تا به امروز مرحوم صافی در ادبیات رثایی معاصر آذربایجان داشته را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

خداوند را شاکریم که الان جوانانی داریم که به سوی مرثیه سرایی سوق یافته‌اند؛ برای ما امثال جناب صافی و شاعرانی چون سحاب، ذهنی، ذهنی‌زاده، شأنی، شهاب و... مأخذ و منبع هستند؛ یعنی الگو و سرمشقی هستند که ما در رابطه با مرثیه ترکی آذربایجانی منبع دیگری غیر ازاین بزرگان در دست نداریم. ما بایستی از این بزرگان پیروی کنیم. تاثیری که امروز شعر جناب صافی در ادبیات ما دارد، اولا سوق به سوی مرثیه سرایی و زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورایی است. امروزه الحمدلله در ادبیات ما فرهنگ عاشورایی یک جایگاه خاص دارد، کما اینکه فرهنگ شعر پایداری برای خودش بعد انقلاب یک جایگاه و پایگاه باز کرده است. این به هزار و چهارصد سال قبل از این برمی‌گردد. فرهنگ عاشورایی مال امروز نیست، اگر امروز فرهنگ عاشورا پایدار و ایستا و مانا است به خاطر زحمات همین مرثیه سرایان متعهد و مؤمن است که دست به دست و سینه به سینه گشته تا امروز رسیده به دست من نوعی که در حیطه فرهنگ عاشورایی شعر می‌نویسم رسیده. پس این برای من یک وظیفه بزرگ است که از این امانت گران‌بها مواظبت کنم و بتوانم همانطور که از نسل‌های گذشته به من رسیده با امانتداری به نسل‌های آینده انتقال دهم. این همان تاثیر است که اگر من بتوانم امروز آن امانت را که در دست نگه دارم به طور صحیح و سالم بدون هیچ گونه اغراق و غلو و تحریف به نسل بعدی تحویل دهم وظیفه خود را به انجام رسانده‌ام. کما اینکه از گذشته به ما رسیده و تاثیر گذاشته است از ما هم به نسل بعدی می‌رسد وتاثیر می‌گذارد.

 

 انتظاری که به عنوان دبیر علمی از برگزاری این کنگره دارید، چیست؟

 انتظار ما این است که مسئولین و مدیران و متولیان و کسانی که می‌توانند، در این ساحه واقعا یک قدم خیر بردارند.  آرزوی من این است که ای کاش این امکان را داشتیم را هر ماه یک کنگره برگزار می‌کردیم تا از شاعران بزرگی که در گذشته قلم فرسایی کرده‌اند و زحمت کشیده‌اید تجلیل و تقدیر کنیم. اگر در ماه یک بار مقدور نمی‌شود حداقل در سال به پاس حرمت این بزرگواران یک کنگره برگزار می‌کردیم و یاد و خاطره شعرای زحمتکش گذشته‌مان را زنده می‌کردیم.

ارسال نظر