سه‌شنبه ۲۴ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۱
کد خبر37009

آیا درست می نویسیم؟

n00201132-b.jpg

شهریارنیوز: درجات سقوط و انحطاط دانش در اين دور تا حدي‌ رسيده است كه مخصوصاً فارسي‌زبانان در ‏كلم و قلم مرتكب شرم‌آورترين خطاهاي ابتدائي املائي و دستوري مي‌شوند. ‏

‏‏به گزارش شهریار، نابه‌سامان رها شدن آئين نوشتار فارسي و عدم حساسيت متعهدين و مسئولين نسبت به چاره‌انديشي بر ‏ضعف‌هاي بي‌شمار و پريشاني‌هاي شيوة نوشتار فارسي از يك‌سو و بي‌توجهي نسبت به رعايت شئون ‏نوشتن و آداب سخن گفتن در سطح ملي و مملكتي موجب توحش زبان از سوي گويش‌گران و ‏نويسنده‌گان شده است. ‏

باز در دورة جنگ علي‌رغم ابتلائات گوناگون و مشكلات لاينحل در مبتديات معيشت و مديريت ‏اجتماعي تله‌ويزيون طي ميان‌برنامه‌هاي كوتاهي به نام «فارسي را پاس بداريم» در جهت رفع خطاهاي ‏مشهور و متداول تذكراتي به مردم مي‌داد كه البته در آن ميان نويسنده‌گان و گوينده‌گان نيز بهرة خود ‏را مي‌بردند. اما ديرسالي‌ست كه آن حداقل توجه و مديريت زبان نيز تعطيل شده است. در همان دوران ‏هيأتي بر اجراء برنامه‌هاي راديو و تله‌ويزيون نظارت ادبي مي‌كرد. اين تركيب طي برگذاري جلسات ‏منتظم در مجموعة سروش و يا راديو متون مكتوب و نوارهاي اجراء صوتي برنامه‌ها را به سياق خرمني ‏مطالعه مي‌كرد و مي‌شنود و خطاها را به نويسنده‌ها و گوينده‌ها ابلاغ مي‌كرد كه ديگر از ارتكاب به آن ‏خطايا اعراض كنند. پريشاني و رواج غلط‌گوئي در رسانة ملي نشان مي‌دهد كه ديگر چنين نظارتي هم ‏اعمال نمي‌شود. ‏

مطالب مندرج در جرائد و مطبوعات در ادوار سابقه همواره از نظر ويراستار مي‌گذشت و متون از ‏غلط‌هاي ادبي پيراسته مي‌شد، اما امروزه شايد چنان كساني در اقليت باشند و حائز حكم النادر ‏كالمعدوم. كساني عنوان ويراستاري را بر پيشاني دارند كه خود از نوشتن يك صفحه متن درست و ‏بي‌غلط معطلند، چه رسد به بديعه‌نويسي و دقت در بلاغت و زيبائي كلام. ‏

بديهي‌ست كه وقتي مصادر كلامي و سخني كشور مبتلاء چنين ريختاري باشند اذيال آن قشر چه وضع ‏اسف‌‌ناكي خواهند داشت. نسل جوان كه بنابه دلائل عديده و بسيار فاقد سواد بار مي‌آيند و با همان ‏سطح دانش در مقام رجال جامعه مستقر مي‌شوند البته كه بسيار بازار آشفته‌تر و تابلوي غم‌انگيزتري ‏خواهند داشت. ‏

نظام آموزشي از ابتداي پديداري نظم نوآئينش (مدارس رشديه) رفته رفته از حيث علوم انساني مسير ‏نزول و سقوط طي كرده است. ملاحظة مفردات درسي ادوار سابقه فقط بر غيرت و حسرتت مي‌افزايد. ‏

بگذريم از آن‌كه نظام مكتبخانه‌اي از اين حيث بسيار پيشرفته‌تر بود و متعلمينش را آماده‌گان دانشوري ‏خارج مي كرد. خوانندة مفرداتي چون گلستان سعدي و نخبة بوستان و كليله و دمنه و خمسة نظامي و ‏نصاب‌الصبيان و ابواب الجنان و جامع عباسي در طبقة‌ سني 6 تا 14 ساله و سپس تاريخ معجم و درة ‏نجفي و عالم‌آراها و چارمقالة عروضي و المعجم في معايير اشعار العجم تا 16 ساله‌گي در كنار ‏مقدمات ادبيات عرب و مباني شرعيات و فقه از آن سو چه موجودي درمي آمد. ‏

ما محصلين آن نظام را فراوان ديده‌ايم كه مبتني بر همان مباني چه رجالي بودند. نخست اين‌كه به خط ‏و ربطي آراسته مي‌شدند. صفحة مشقي را به دستشان مي‌دادي به قلم تحريري چنان زيبا و دلاويز ‏مي‌نوشتند كه آن خط را كحل‌البصرش مي كردي، اما امروز دارنده‌گان مدارج فوق تخصص و استادي ‏و وزارت و سفارت و وكالت و صدارت و امارت را ببين، تا به‌جاي او شرمت آید. يعني اين آدم حتي ‏ساعتي براي زيبا شدن و يا حتی خوانا شدن خطش اهتمام نكرده است؟ ‏

رجالي كه نه بيتي شعر مي‌توانند بخوانند و نه حديثي و نه جمله‌اي و قولي و نه آيه‌اي و ارسال مثلي، بر ‏مصادر امور مستقرند و آن مسانید هم به حبالة نكاح مؤبدشان افتاده است. ‏

امرزه نوشتن و سخن گفتن چنان سرسري و لاقيد انجام مي‌شود كه حتي اگر تذكري هم داده شود ‏به‌جاي اطاعت و اصلاح، حتي به سخره‌ات مي‌گيرند كه مگر مثلاً فلان حرف را در فلان جزء جمله ‏ذكر كردن و يا نكردن چه اهميتي دارد؟ در حالي‌كه همان شخص ممكن است براي آموختن زمان‌ها ‏در زبان انگليسي و يا جامع گرامر اين زبان عمرش را فرسوده و هزينه‌ها پرداخته است. بي‌شك به‌هنگام ‏تذكر به مرتكبين خطاي مذكور عموماً با واكنشي ناخوش‌آيند مواجه خواهيد شد چون اگر آن مرتكب ‏نسبت به خطا بودن اين مورد آگاهي مي‌داشت كه به‌فكر رفع آن مي‌بود پس چون نسبت به غلط بودن چنين ‏تركيبي ناگاه است احتمالا حتي اين هشدار و تذكر را تعبير به سوء كند. ‏

علائم سطري يا فوق‌سطري و ذيل‌سطري مانند ويرگول و نقطه و خط تيره و گيومه و آكولاد و هلالين ‏و كاما و آپستروف در نوشتار هر زباني از اركان اوجب به شمار مي‌آيد كه هيچ نوسوادي هم جمله‌اي ‏بدون آن علائم و يا با كاربرد نادرست آن علائم نمي‌نويسد. فرنگيان براي وجوب لحاظ اين علائم ‏طرحي ديگر ريخته و با كورّکتورهای اتومات و ديجيتال به رفع اين معايب چاره‌سازي كرده‌اند. ديگر ‏امروزه هيچ متني به انگليسي و فرانسه و روسي نمي‌يابي كه با املاء نادرست نوشته شده باشد. اين ‏اصلاح‌گري در صرف و نحو نيز تمهيد شده است. ‏

اينك طي چند فقره يادداشت چند نمونه و نوع از غلط‌هاي فاحش ـ اعم از دستوري يا املائي ـ را ‏به‌منظور اصلاح متذكر خواهيم شد. ‏

‏1:  ) ـ محل کاربری علامت مفعولي

متأسفانه امروز هرچه مي‌خوانيم و يا مي شنويم آلوده به خطاي تعبية علامت مفعولي (را) در محل نادرستي ‏از اركان جمله ـ مانند بعد از فعل ـ اش می یابیم. از نوجوانان تا دارنده‌گان هر مقامي و منصبي در هر حوزه‌اي از برآمده‌گان ‏اين عهد تاريخي از ارتكاب چنين خطا مصون و منزه نيست. ‏

تأكيد مي‌كنيم كه اين غلط بسيار فاحش عارضه و پديده‌اي متأخر است و اثري از اين را در نوشته‌ها و ‏گفته‌هاي مربوط به 40 ـ 30 سال پيش نمي‌توان يافت. ‏

خواه در مكالمات و محاورات و خواه در محررات و مؤلفات با اين غلط فاحش مواجه مي‌شويم. ‏

براي ذكر مثال جمله‌اي حاوي چنين خطائي از آخرين مقالة عالمانة آقاي سعيد حجاريان را ذيل عنوان «بز فراري» ‏مي‌آوريم:‏

‏«او بايد زنده باشد تا همدستان خود و همچنين مديراني را كه اجازة چنين تاخت و تازي به او "دادند را ‏"معرفي كند»‏

تيتر خبر ايسنا:‏

نماینده مردم تهران در مجلس گفت:‏

شیخ: تا کی می‌خواهیم هر کس تزویر و تظاهر "داشت را" انقلابی‌تر بدانیم؟

تيتر خبر:‏

گروهِ داعش حمله برکلوپِ شبانۀ رینا که دراستانبول ترکیه قرار "داشت را"به عهده گفته است

متن يك حقوق‌دان:‏

بهتر است بدانید چکی که در امضای آن تاریخ "داشت را" نباید بگیرید.‏

تيتر خبر:‏

آیا مسئولان حاضرند یک‌هزارم رفتاری که امیرالمومنین (ع) با عقیل "داشت را" با برادر خود انجام ‏دهند؟!

تيتر خبر ورزشي:‏

وارنه: رئال هر چه در توان "داشت را" رو کرد

تيتر خبر:‏

توصيف خاص از آيت الله هاشمي (ره):‏ او همان حالتي كه از اول "داشت را" تا آخر حفظ كرد. ‏

تيتر خبر:‏

طالبان 52 غیرنظامی که ربوده "بود را" آزاد کرد

تيتر خبر:‏

مدیرعامل کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران: ‏برجام قراردادی که ۹ سال تعلیق "بود را" زنده کرد

تيتر خبر:‏

آیت الله جنتی می گوید: آیت الله خزعلی یکی از سران فتنه که سید "بود را" هر شب لعنت می کرد‏

 

نوش‌آبادي: پوشش‌هايي مانند آنچه در جشن حافظ "بود را" هر روز در شهر مي‌بينيم

اما از كتاب‌ها:‏

كتاب لابي اسرائيل صفحة 465 ـ سطر اول‏

اسرائيل آنچه تاكنون راجع به قدرت افسانه‌اي نيروي هوايي اسرائيل گفته شده "بود را" به سرعت بي‌اثر ‏گرداند.‏

تيتر خبر ورزشي:‏

رستمی: راهی که درست "باشد را" ادامه می‌دهم.

تيتر خبر:‏

غرضی: هاشمی اسراری را که میتوانست برای ایران مفید "باشد را" نگفت‏

امام‌ جمعه موقت کاشان:‏ هر کس سندی که ذلت ایران در آن "باشد را" امضا کند خوار و ذلیل می‌شود

تيتر خبر:‏

مصطفی کواکبیان نماینده مردم تهران: هر کس در مجلس علیه وزیر علوم "باشد را" قلع و قمع می‌کنیم!

سخنگوی وزارت امورخارجه:

ايران گزارش حقوق بشري كه با اهداف و اعراض سياسي "باشد را" به رسميت نمي‌شناسد

تير خبر:‏

آلمان اخراج پناهجویانی که تقاضای پناهندگی شان رد "شده است را" سرعت می بخشد.

تيتر خبر خبرگزاري تسنيم:‏

عربستانی‌ها، زبان ترامپ که مبتنی بر دلارهای نفتی "است را" می‌فهمند

متن ديني:‏

ویژگی‌هایی را که قرآن برای امام آورده "است را" بیان کنید؟‏

يک کارشناس مسائل بین‌الملل، اظهار کرد

چرا که آنها ، زبان ترامپ که مبتنی بر دلار های نفتی "است را" می‌فهمند .

البته برخي از اين خطاها از سوي تنظيم‌كننده‌ها و دبيران خبر و نويسنده‌هاي نيم‌سواد جرائد و ‏سايت‌هاست.‏

 

ارسال نظر